حجت‌الاسلام سیدسجاد ایزدهی، رئیس پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه، در نشست علمی «ساحت فقه سیاسی» که یکم اردیبهشت در خبرگزاری رسا برگزار شد، گفت: چرا مردم ایران پس از همه مشکلات اقتصادی، جنگ، تحریم و فشار، همچنان پای کار نظام ایستاده‌اند؟ چرا نظام اسلامی اینقدر مستحکم است که حتی قدرت‌های بزرگ جرئت تعرض به آن را ندارند؟ پاسخ در ظرفیت‌های درونی دین اسلام و فقه شیعه نهفته است.

حجت الاسلام ایزدهی با اشاره به ظرفیت‌های زبانی و فرهنگی برای تولید واژگان جدید، این سؤال را مطرح کرد: آیا دین اسلام و فقه ما نیز چنین ظرفیتی برای پاسخگویی به نیازهای زمانه و تمدن‌سازی دارد؟ پاسخ این است: اسلام همواره جهانی بوده و هیچ‌گاه منطقه‌ای نبوده است. جهاد در اسلام به معنای توسعه دین به سایر مرزهاست و لو به جهاد تبیین و جهاد دعوت.

وی با اشاره به تاریخ شیعه گفت: شیعه هیچ‌گاه نتوانسته محدود بماند. از زمان امام حسین(ع) و امام سجاد(ع) تا امام باقر و امام صادق(ع) و سپس در قرن چهارم که حاکمان بسیاری از نقاط جهان اسلام شیعه شدند، این ظرفیت همواره وجود داشته است. دین اسلام با فطرت همه انسان‌ها سر و کار دارد و شعارش از روز اول جهانی بوده است: «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» – این شعار فقط برای ایران نیست، برای همه ملت‌های جهان است.
مؤلفه‌های قدرت نرم در فقه شیعه

رئیس پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه، با شمارش هفت مؤلفه کلیدی برای قدرت نرم و تمدن‌سازی در فقه شیعه گفت: اسلام با فطرت همه انسان‌ها سر و کار دارد و همه آن را می‌فهمند. امروز ژاپنی‌ها در کشور خودشان به زبان فارسی شعار «مرگ بر اسرائیل» سر می‌دهند، چون این شعار را نماد مبارزه با سلطه، ظلم و تجاوز می‌دانند.

وی عقلانیت را مؤلفه کلیدی دوم برای تمدن سازی در فقه شیعه دانست و افزود: اسلام دینی است که می‌گوید تا یقین نکردی، ایمان نیاور. تمام اصول دین ما بر پایه عقلانیت استوار است. این عقلانیت امروز در جهان اسلام و فراتر از آن، پاسخ سوالات اساسی بشر را می‌دهد. جامعیت دین مؤلفه سوم است. اسلام برخلاف سایر ادیان، دنیا و آخرت، ماده و معنا را کنار هم دارد. دین اسلام همه نیازهای بشر را از خصوصی‌ترین تا عمومی‌ترین مسائل پوشش می‌دهد.

حجت الاسلام ایزدهی ولایت فقیه را حکومت شایستگان معرفی کرد و افزود: حکومت اسلامی منطقش حکومت شایستگان است. ولایت فقیه به معنای حاکمیت عالم، زمان‌شناس، مصلحت‌دان و مردم‌شناس است. این نوع حکومت، مردم را با خود همراه می‌کند. مردم‌سالاری دینی مؤلفه ای دیگر است. امام خمینی(ره) از روز اول بر «جمهوری اسلامی» تأکید کرد، نه صرفاً «حکومت اسلامی». مردم قیام کردند، رای دادند، جنگیدند، به اقتصاد رفتند و موسسه‌سازی کردند. این اعتماد به مردم، سرمایه عظیمی است که در هیچ نظام دیگری دیده نمی‌شود.

وی عدالت‌محوری و علم محوری را دو مؤلفه پایانی دانست و افزود: در نظام اسلامی، اگر کسی مشکلی داشته باشد، می‌تواند بگوید «عدالت می‌خواهم، اینجا ظلم شده است». محوریت عدالت، یکی از ارکان اصلی قدرت نرم نظام اسلامی است. همچنین اسلام می‌گوید طلب علم بر هر مسلمانی فرض است. ایران در اوج تحریم و محاصره اقتصادی، در علوم هسته‌ای، نانو، سلول‌های بنیادی، مهندسی هوافضا و پزشکی به جایگاه های برتر جهان دست یافته است.
امید و مهدویت؛ چشم‌انداز تمدن اسلامی

حجت الاسلام ایزدهی با اشاره به نقش امید و چشم‌انداز مثبت در تمدن‌سازی گفت: مهدویت یک جلوه پرفروغ در فرهنگ شیعه است. کسی که مهدویت جلوی چشمش باشد، هرگز ناامید نمی‌شود. این امید، مردم را پای کار نگه داشته است.

رئیس پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه در پایان با تأکید بر «تاب‌آوری» به عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی قدرت نرم گفت: ملت ایران به دلیل ایمان، صبر و باور دینی، تاب‌آوری بی‌نظیری دارد. در جنگ تحمیلی سوم، امکانات و تجهیزات دشمن سه برابر بود، اما اراده و ایمان رزمندگان ما، پیروزی را رقم زد. ما دنبال شهادت می‌رویم و شکست را اصلاً تعریف نمی‌کنیم و این قدرت نرمی است که از فقه شیعه نشأت می‌گیرد و می‌تواند تمدن نوین اسلامی را محقق کند.

وی خاطرنشان کرد: البته تمدن، مدنیت، شهرسازی و فناوری نیز می‌خواهد، اما مسیر، مسیر تمدن‌سازی اسلامی است و ان‌شاءالله به زودی شاهد پیروزی نهایی و شادی دل مؤمنان باشیم.